Zadzwoń
+48 48 361 51 00
Wyślij
wiadomość
Nawiguj
Jak dojechać?

Udar mózgu

Udar niedokrwienny oraz udar krwotoczny

 

Udar mózgu to zespół objawów klinicznych cechujących się nagłym wystąpieniem ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu, utrzymujących się, o ile wcześniej nie spowodują zgonu, dłużej niż 24h i niemających innej przyczyny niż naczyniowa.

W zależności od mechanizmu uszkodzenia wyróżnia się udary niedokrwienne i udary krwotoczne.

  • Udar niedokrwienny jest nazywany „zawałem mózgu” ze względu na podobny mechanizm jak przy zawale serca. W sercu zamykają się tętnice wieńcowe, w mózgu  zamyka się (lub zwęża) tętniczka wewnątrzmózgowa. 85% udarów to właśnie udary niedokrwienne. Przyczyny to między innymi: choroby serca (wady zastawek, zaburzenia rytmu serca, zawał serca).
  • Udar krwotoczny (inaczej: krwotok mózgowy)  nazywany jest „wylewem” ponieważ krew z pękniętej tętniczki dosłownie „rozlewa” się po pewnym obszarze mózgu. Najbardziej powszechną przyczyną tej postaci jest nadciśnienie tętnicze.
  • Przemijający atak niedokrwienny (ang. TIA, Transient Ischemic Attack) – krótkotrwałe (do 24 godzin) i przemijające wystąpienie objawów uszkodzenia mózgu na skutek zaburzeń krążenia mózgowego.  Oznacza to wystąpienie niedokrwiennego udaru mózgowego (przejściowego niedokrwienia tkanki nerwowej) którego objawy wycofują się całkowicie w ciągu krótkiego czasu, zazwyczaj w ciągu kilku, kilkunastu minut. Zakłada się, że czas trwania tych objawów może maksymalnie wynosić 24 godziny

 

Objawy ostrzegawcze udaru

  • nagłe zaburzenia czucia po jednej stronie ciała (niedoczulica połowicza) lub drętwienie połowy ciała
  • wykrzywienie twarzy po jednej stronie, szczególnie widoczne jest opuszczenie kącika ust
  • nagłe osłabienie kończyny lub kończyn po jednej stronie (niedowład połowiczy)
  • nagłe zaburzenia mowy (mowa bełkotliwa, utrata zdolności mówienia, trudności w zrozumieniu mowy)
  • nagłe zaburzenia widzenia-charakterystyczne jest niedowidzenie na jedno oko lub niedowidzenie polowy pola widzenia
  • nagłe zawroty głowy z towarzyszącymi zaburzeniami w utrzymaniu równowagi, nagłymi upadkami, czasami z podwójnym widzeniem, kłopotami z orientacją i zaburzeniami świadomości

 

Typowe objawy udaru

  • nagły niedowład lub paraliż ręki/nogi,
  • opadanie kącika ust,
  • niewyraźna mowa lub jej zaniki, niespodziewana trudność z formułowaniem wypowiedzi,
  • zaburzenia logicznego myślenia.

 

Objawy poprzedzające lub oznaczające atak

  • niezwykle silny ból głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • niepewny chód,
  • zawroty głowy.

 

Udar mózgu – prawostronny, lewostronny, obustronny

W zależności od tego, które nerwy ruchowe/czuciowe zostaną zaatakowane, buduje się określenie udaru:

  • lewostronnego (objawy dotyczą lewej strony ciała),
  • prawostronnego (objawy dotyczą prawej strony ciała)
  • obustronnego.

 


 

Jak postępować w przypadku zaobserwowania objawów udaru?

  • W udarze mózgu najważniejsza jest szybka reakcja i właściwie jak najszybciej zaczęta rehabilitacja oraz udzielenie wsparcia psychologicznego.
  • Chory z udarem niedokrwiennym, który w ciągu 4,5 godziny trafi na oddział udarowy, dostaje lek rozpuszczający skrzeplinę (tromboliza dożylna). Celem jest jak największe zwiększenie szans na przywrócenie wszystkich zanikniętych/zniekształconych funkcji ruchowych, poznawczych itd.

 

JEŻELI SPOSTRZEŻESZ, ŻE COŚ JEST NIE TAK, DZWOŃ 112!

LICZY SIĘ TYLKO JEDNO – CZAS!!! DZIAŁAJ SZYBKO!

 


 

Zasady i techniki postępowania do zapamiętania/wykonania

Podstawowe kroki naszej reakcji, gdy przypuszczamy, że ktoś dostał udaru mózgu.

 

Zasada trzech kroków

  • Mowa – Poproś chorego o powtórzenie prostego zdania. Na przykład: „Czytam ciekawą książkę”.
  • Uśmiech – Poproś chorego o uśmiech i sprawdź, czy udało się spełnić tę prośbę.
  • Ramiona – Poproś o podniesienie obu ramion jednocześnie.

 

Wg. zasady U.D.A.R. sprawdzamy

  • Usta – wykrzywione?
  • Dłoń – opadnięta?
  • Artykulacja – utrudniona?
  • Rozmazane widzenie – czy występuje?

 

Act fast – „działaj szybko”

To podstawa, gdy chcemy, by udar wyrządził jak najmniej szkód u bliskiej osoby. Sprawdzamy:

  • F – od ang.: face – twarz. Poproś chorego o uśmiechnięcie się. Czy potrafi to zrobić? Czy obserwujesz opadanie kącika ust?
  • A – od ang. arms – ramiona. Poproś chorego, by uniósł ramiona. Czy to się powiodło? Czy jedno ramię zwisa?
  • S – od ang. speech – mowa. Poproś chorego, by wypowiedział proste zdanie. Na przykład: „Wszystko będzie dobrze”. Czy słyszysz, że mowa jest niewyraźna lub bełkotliwa?
  • T – od ang. time – czas. Jeśli obserwujesz któryś z tych objawów, dzwoń po karetkę!

 


 

Postępowanie profilaktyczne

  • wykonywanie regularnych badań ogólnego stanu zdrowia w gabinecie lekarskim
  • samodzielnie mierzyć sobie ciśnienie – ciśnienie tętnicze na poziomie 120/80 mm Hg, obniża ryzyko udaru o 30-40 procent
  • walczyć z otyłością (BMI powyżej 30 już sygnalizuje ryzyko, szczególnie w połączeniu z otyłością brzuszną) i nadwagą
  • wskazana jest zdrowa dieta i aktywność fizyczna
  • nienadużywanie alkoholu – duże spożycie alkoholu zwiększa ryzyko wystąpienia obu rodzajów udaru
  • wyeliminować palenie tytoniu – po zaprzestaniu palenia papierosów, ryzyko wystąpienia udaru spada o 50%. Jednak już sama ekspozycja na dym papierosowy, wzmaga ryzyko zachorowania prawie dwukrotnie
  • kontrola i leczenie cukrzycy
  • kontrola i leczenie miażdżycy -prawie 40% udarów niedokrwiennych ma związek właśnie z zaburzeniami gospodarkami lipidowej.

 

Więcej informacji

 

https://udarowy.com.pl

Fundusze Europejskie, Program Regionalny

Kontakt

Radomski Szpital Specjalistyczny im. dr. Tytusa Chałubińskiego

ul. Lekarska 4
26-610 Radom
+48 48 361 51 00 +48 361 52 86

Kontakt